รู้ทัน ระวัง โรคลิ้นหัวใจรั่ว
![](https://bpk9internationalhospital.com/upload/P2402120227-Banner-ลงบทความ-ลิ้นหัวใจรั่ว-AW3-2_OK.jpg)
ลิ้นหัวใจรั่ว (Heart Valve Regurgitation) เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของลิ้นหัวใจที่ปิดไม่สนิท โดยภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับลิ้นหัวใจทั้ง 4 ลิ้น ซึ่ง ปกติลิ้นหัวใจจะเปิดเพื่อให้เลือดไหลไปในทิศทางเดียวขณะที่มันไหลผ่านห้องของหัวใจ จากนั้นลิ้นหัวใจจะปิดเพื่อป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับเข้าไปในห้องที่เหลืออยู่ แต่ถ้าลิ้นหัวใจปิดไม่สนิท ซึ่งหมายความว่าหลังจากที่หัวใจบีบและสูบฉีดเลือดไปข้างหน้าเลือดบางส่วนจะรั่วไหลย้อนกลับผ่านลิ้นหัวใจทำให้หัวใจรับเลือดมากขึ้น และทำงานมากขึ้นจนเกิดภาวะหัวใจวาย มีอาการเหนื่อย ขาบวม หรือมีภาวะท้องบวมน้ำได้อีกด้วย
ลิ้นหัวใจมีทั้งหมด 4 ลิ้น เมื่อเกิดลิ้นหัวใจรั่วจะพบดังนี้
- ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (mitral valve regurgitation) เมื่อหัวใจต้องทำงานหนักมากขึ้น จะทำให้หัวใจห้องบน และห้องล่างซ้ายโต อาจนำไปสู่ภาวะหัวใจวาย หรือหัวใจล้มเหลวได้
- ลิ้นหัวใจเอออร์ติกรั่ว (aortic valve regurgitation) เมื่อหัวใจห้องล่างซ้าย ต้องรับเลือดที่รั่วเพิ่มขึ้นจากปกติ หัวใจจะทำงานหนักและโตขึ้น ถ้าเป็นมากขึ้นก็เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้
- ลิ้นหัวใจไตรคัสปิดรั่ว (tricuspid valve regurgitation) ในระยะแรกอาจไม่มีอาการผิดปกติ แต่เมื่อเป็นมากขึ้น หัวใจห้องบนและห้องล่างขวาอาจโตขึ้น จนอาจเกิดภาวะหัวใจด้านขวาล้มเหลว (หัวใจวาย) จะมีอาการเหนื่อยง่าย ขาบวม ท้องบวมได้
- ลิ้นหัวใจพัลโมนารีรั่ว (pulmonary valve regurgitation) พบได้น้อยแต่อาจเกิดความดันเลือดในปอดสูงมาก ทำให้หัวใจช่องล่างขวาโต
สาเหตุของลิ้นหัวใจรั่ว
สาเหตุของลิ้นหัวใจรั่ว มาจากความผิดปกติของลิ้นหัวใจที่เป็นมาแต่กำเนิด หรือเสื่อมตามอายุหรือสามารถเกิดได้จากการติดเชื้อ ทำให้ลิ้นหัวใจเกิดความเสียหายได้ ซึ่งหัวใจทั้ง 4 ลิ้นอาจมีสาเหตุการเกิดลิ้นหัวใจรั่วที่แตกต่างกัน และสามารถส่งเสริมให้เกิดโรคได้ ดังนี้
ลิ้นไมทรัลรั่ว
- เป็นมาแต่กำเนิด
- โรคหัวใจรูห์มาติก
- การเสื่อมของลิ้นหัวใจในผู้สูงอายุ
- การติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ
- เส้นเลือดหัวใจตีบ และกล้ามเนื้อหัวใจตาย
ลิ้นเอออร์ติกรั่ว
- โรคหัวใจรูห์มาติก
- การเสื่อมของลิ้นหัวใจในผู้สูงอายุ
- การติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ
- กลุ่มอาการมาร์แฟน (Marfan syndrome)
ลิ้นพัลโมนารีรั่ว
- ภาวะความดันเลือดในปอดสูงมาก
ลิ้นไตรคัสปิดรั่ว
- โรคหัวใจรูห์มาติก
- การติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ
- ร่วมกับโรคลิ้นหัวใจไมตรัลตีบ
- ภาวะความดันเลือดในเส้นเลือดในปอดสูงจากสาเหตุต่างๆ
อาการลิ้นหัวใจรั่ว
ลิ้นหัวใจรั่วสามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนถึงระดับรุนแรง ผู้ป่วยที่มีลิ้นหัวใจรั่วเล็กน้อยอาจไม่มีอาการ แต่หากลิ้นหัวใจรั่วมากขึ้น เริ่มมีอาการที่รุนแรงมากขึ้น อาจมีอาการดังต่อไปนี้
- เหนื่อยง่าย มีอาการเหนื่อยแม้เป็นการทำกิจกรรมทั่วไปในชีวิตประจำวัน
- หายใจถี่ (หายใจลำบาก)
- หัวใจเต้นผิดปกติ หัวใจเต้นผิดจังหวะ ใจสั่น
- มีอาการแน่นหน้าอก หอบ นอนราบไม่ได้
- มีอาการวูบเป็นลมหมดสติ
- มีอาการบวมที่เท้าหรือข้อเท้า
การตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์
แพทย์จะทำการตรวจร่างกายทั่วไป ซักประวัติ และตรวจหัวใจโดยเฉพาะ เช่น เอกซเรย์ปอด ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (electrocardiogram : EKG) และตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (echocardiogram หรือ echo) เพื่อประเมินการทำงานของลิ้นหัวใจตีบหรือลิ้นหัวใจรั่ว
การรักษา
แพทย์จะพิจารณาวิธีการรักษาจากความรุนแรงของโรค หากการรั่วเพียงเล็กน้อยก็ไม่จำเป็นต้องผ่าตัด แต่ให้มีการเฝ้าระวัง หากอาการของผู้ป่วยรุนแรงแพทย์ต้องผ่าตัดซ่อมแซม หรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจที่มีความผิดปกติ คนที่ไม่มีอาการควรได้รับการประเมินโดยแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจและศัลยแพทย์ เพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการรักษา ผู้ป่วยควรจะดูแลตัวเองให้มากขึ้น ดังนี้
- หลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสเค็มหรืออาหารที่มีโซเดียมสูง
- ควบคุมระดับความดันโลหิต
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ, ควบคุมน้ำหนัก
- ควรงดการสูบบุหรี่
- ลดปริมาณการดื่มแอลกอฮอล์
- พบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
- หัวใจวาย
- ภาวะน้ำท่วมปอด ความดันเลือดแดงในปอดสูง (Pulmonary Hypertension)
- ภาวะหัวใจโต เพราะหัวใจต้องทำงานหนักขึ้นในการบีบตัว
- หัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (Atrial Fibrillation)
- การติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ (Endocarditis)
- เสียชีวิตเฉียบพลัน
แนวทางการป้องกัน
- ไม่ควรสูบบุหรี่
- หมั่นออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ แต่ให้ออกกำลังอย่างพอดี ไม่มากหรือน้อยเกินไป และอย่าหักโหม
- รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
- เน้นรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงอาหารประเภทที่มีน้ำตาล ไขมัน และเกลือโซเดียมสูง
- หมั่นตรวจสุขภาพหรือไปพบแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามอาการ
- เมื่อเกิดอาการแน่นหน้าอกหรือความผิดปกติเกี่ยวกับหัวใจ ให้รีบไปพบแพทย์ทันที
มั่นใจในการรักษากับศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนล
โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนล มีทีมแพทย์เฉพาะทางและทีมสหสาขาวิชาชีพหลากหลายสาขาที่พร้อมในการดูแล มีเครื่องมือและอุปกรณ์ทางการแพทย์ สามารถรักษาผู้ป่วยที่เป็นโรคยาก และมีอาการซับซ้อน เพื่อให้การรักษาและการช่วยชีวิตผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ใกล้เคียงกับปกติและมีสุขภาพร่างกายที่ดีขึ้น
สนับสนุนข้อมูลโดย : นพ. สุปรีชา ธนะมัย แพทย์เฉพาะทางศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก
ศูนย์การแพทย์ : ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนล
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมโทร. 1745 ต่อ ศูนย์หัวใจ